Home / Giáo dục / Văn mẫu / Top 10 bài văn mẫu Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều lớp 9 chọn lọc

Top 10 bài văn mẫu Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều lớp 9 chọn lọc

Hướng dẫn làm bài văn mẫu Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều lớp 9 hay nhất. Dạng đề phân tích không còn xa lạ với học sinh lớp 9 nhưng các em hãy chú ý theo dõi để biết cách phân tích sao cho hay nhất nhé.

Đoạn trích Chị em Thúy Kiều nằm ở phần đầu của tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du. Đoạn trích này là sự giới thiệu của tác giả về hai chị em Thúy Vân và Thúy Kiều. Với việc phân tích nội dung và nghệ thuật thông qua ngôn ngữ mà tác giả sử dụng chúng ta sẽ thấy được vẻ đẹp của hai chị em không chỉ ở hình thức mà còn ở tài năng, ở tâm hồn. Đặc biệt là vẻ đẹp của Thúy Kiều. Tất cả như dự báo trước về tương lai của hai cô gái sau này. Dưới đây là bài văn mẫu Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều lớp 9 hay nhất cho các em tham khảo.

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài làm 1

Nhắc đến văn học Trung Đại, chúng ta không thể nào không nhắc đến đại thi hào dân tộc Nguyễn Du, người đã để lại cho nền văn học nước nhà rất nhiều tác phẩm đặc sắc trong đó phải kể đến Truyện Kiều. Tác phẩm Truyện Kiều được chia ra làm nhiều đoạn trích để đưa vào trong chương trình học môn Ngữ Văn. Nhờ vậy, chúng ta được tiếp cận gần hơn với tác phẩm có giá trị này. Đoạn trích Chị em Thúy Kiều được đánh giá như một kiệt tác của nghệ thuật xây dựng nhân vật. Đoạn trích chỉ có hai mươi tư câu thơ lục bát nhưng đã cho người đọc thấy rõ cái sắc, cái tài và cái đức hạnh của hai người con gái đẹp như tranh vẽ Thúy Vân, Thúy Kiều.

Cùng là giấy mực, nếu như người họa sĩ vẽ tranh bằng đường nét thì người làm thơ như Nguyễn Du vẽ nên một bức tranh bằng ngôn từ. Thông qua con chữ, người đọc tự tưởng tượng ra bức tranh về hai nàng Kiều của riêng mình:

Đầu lòng hai ả tố nga

Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân

Hai câu giới thiệu ngắn gọn của Nguyễn Du đã cho người đọc biết được Thúy Kiều là chị còn Thúy Vân là em. Đây là hai cô con gái đầu lòng của gia đình Vương viên ngoại và cả hai cô đều là những người con gái đẹp. Đó là vẻ đẹp thanh tao của mai, là sự trong trắng, tinh sạch của tuyết:

Mai cốt cách tuyết tinh thần

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười

Bằng cách sử dụng bút pháp ước lệ cùng phép ẩn dụ, tác giả đã gợi lên vẻ đẹp hài hòa của hai chị em Thúy Kiều. Vẻ đẹp ấy hoàn hảo cả về hình thức lẫn tâm hồn. Mỗi người mang một vẻ đẹp riêng nhưng đều ở hàng tuyệt mĩ mườn phân vẹn cả mười. Dường như Nguyễn Dũ đã quá ưu ái hai người con gái này khi lấy những gì đẹp nhất của thiên nhiên ra để miêu tả. Vẻ đẹp của hai chị em Thúy Vân, Thúy Kiều là vẻ đẹp lý tưởng, một người có vẻ đẹp đúng chuẩn khuôn mẫu còn một người có vẻ đẹp vượt ra ngoài khuôn mẫu.

Sau khi khái quát về vẻ đẹp của hai chị em, Nguyễn Du bắt đầu đi sâu vào vẻ đẹp của từng người. Đầu tiên, tác giả đi vào miêu tả vẻ đẹp của Thúy Vân:

Vân xem trang trọng khác vời

Đọc câu thơ lên, ta thấy được vẻ đẹp đài các, cao sang của Thúy Vân. Tác giả cũng khéo léo so sánh vẻ đẹp của Vân với thiên nhiên, thể hiện thái độ của thiên nhiên trước vẻ đẹp của Thúy Vân:

Khuôn trang đầy đặn nét ngài nở nang

Hoa cười ngọc thốt đoan trang

Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da

Có thể thấy Nguyễn Du đã miêu tả chân dung Thúy Vân một cách khá toàn vẹn từ khuôn mặt, nét mày, làn da, mái tóc, nụ cười, tiếng nói. Khuôn mặt của Thúy Vân đầy đặn, phúc hậu như vầng trăng. Nàng có đôi lông mày sắc nét như con ngài, có miệng cười tươi như hoa, giọng nói trong trẻo cùng với hàm răng ngọc ngà. Mái tóc của Thúy Vân thì bồng bềnh hơn mây còn là da thì trắng hơn tuyết. Thúy Vân đã hiện lên như một viên ngọc của đất trời, nét nào cũng thật hoàn mĩ. Ở Vân toát lên những nét hiền hậu, quý phái khiến người ta nhìn vào đều phải trầm trồ. Vân đẹp hơn thiên nhiên nhưng là cái đẹp hài hòa, dễ chịu vậy nên thiên nhiên chấp nhận thua và chịu nhường nhịn. Chính nhờ vậy mà cuộc đời của Vân sau này luôn gặp bình lặng, suôn sẻ. Thông qua bức chân dung về vẻ đẹp, Nguyễn Du đã cho thấy một bức chân dung về số phận con người.

Sau khi miêu tả tỉ mỉ chân dung của Thúy Vân, Nguyễn Du bắt đầu phác họa chân dung nét đẹp của Thúy Kiều. Lấy vẻ đẹp của Thúy Vân làm điểm tựa, Nguyễn Du đã viết:

Kiều càng sắc sảo mặn mà

So bề tài sắc lại là phần hơn

Nguyễn Du đã đặt sắc đẹp của Kiều trong sự so sánh với vẻ đẹp đoan trang, quý phái của Vân. Điều đó cho thấy Kiều hơn hẳn Vân về sắc đẹp cũng như về tài năng. Nếu như Nguyễn Du miêu tả vẻ đẹp ngoại hình của Thúy Vân một cách rất chi tiết thì với Thúy Kiều ông bỏ qua việc tả khuôn mặt, giọng nói, tiếng cười, làn da, mái tóc mà chỉ tả duy nhất đôi mắt. Có lẽ bởi đôi mắt chính là cửa sổ của tâm hồn và miêu tả đôi mắt của Thúy Kiều giúp người đọc thấy được sự tinh anh của tâm hồn và trí tuệ của nàng:

Làn thu thủy nét xuân sơn

Câu thơ tả đôi mắt mà đọc lên ta như đang được đứng trước một bức tranh sơn thủy, diễm lệ. Trong bức tranh ấy ta nhìn thấy làn nước mùa thu, thấy dáng núi mùa xuân. Những nét phác họa ấy cho thấy một đôi mắt trong sáng, long lanh và đôi lông mày thanh tú. Nhưng vẻ đẹp ấy lại khiến:

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh

Nguyễn Du đã miêu tả vẻ đẹp của Kiều vượt trội hơn cả thiên nhiên khiến cho thiên nhiên phải gờn ghen. Nếu như thiên nhiên nhường nhịn trước vẻ đẹp của Thúy Vân thì đứng trước vẻ đẹp của Thúy Kiều thiên nhiên đã nổi giận. Nhà thơ Nguyễn Du đã sử dụng những điển tích để cực tả Kiều với vẻ đẹp của trang giai nhân tuyệt thế. Không chỉ có vẻ ngoài tuyệt thế giai nhân, người con gái Thúy Kiều còn có những phẩm chất cao quý với:

Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm

Cung thương làu bậc ngũ âm

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương

Thúy Kiều là mẫu phụ nữ mà bất cứ ai cũng muốn hướng tới. Nàng xinh đẹp lại có tài cầm, kì, thi, họa, tài nào cũng ở mức điêu luyện. Đặc biệt trong ngón đàn có lẽ không ai là sánh bằng nàng. Tiếng đàn của nàng vang xa và ăn đứt bất cứ nghệ sĩ nào. Và để cho mọi người thấy được cái tài của Thúy Kiều lên đến đỉnh cao, Nguyễn Du đã sử dụng một loạt từ ngữ ở mức độ tuyệt đối như vốn sẵn, pha nghề, lầu bậc, đủ mùi. Kiều giỏi đàn hát và cũng biết sáng tác nhạc. Nàng đã viết nên một thiên Bạc mệnh để ghi lại tiếng lòng của một tâm hồn đa sầu, đa cảm. Song song với tài năng chính là những phẩm chất cao đẹp, một trái tim trung hậu và giàu vị tha. Ở Thúy Kiều có sự hài hòa giữa sắc – tài – tình và đã đạt đến mức lí tưởng. Nhưng có lẽ chính sự lý tưởng đến mức vượt quá sức cho phép của thiên nhiên đã khiến cho cuộc đời của Thúy Kiều gặp nhiều khổ cực. Kiều nổi bật quá, hoàn mĩ quá nên trong xã hội phong kiến mà nàng đang sống không có chỗ đứng cho nàng. Khúc nhạc Bản mệnh giống như một lời dự báo cho cuộc đời hồng nhan bạc mệnh của Kiều. Thái độ của thiên nhiên đối với vẻ đẹp của Kiều chính là sự dự báo cho một tương lai đầy sóng gió và như vậy bức chân dung của nàng Kiều chính là bức chân dung mang tính cách số phận.

Mặc dù Nguyễn Du nói ở những câu mở đầu là tài sắc của Thúy Vân, Thúy Kiều mỗi người một vẻ, ai cũng đều đẹp cả nhưng khi đi vào đặc tả chúng ta dễ nhận ra rằng Nguyễn Du chỉ miêu tả vẻ đẹp hình thức của Thúy Vân chứ không hề nhắc đến tài năng của cô. Trong khi đó, Nguyễn Du lại miêu tả rất nhiều đến tài năng của Thúy Vân. Bằng cách miêu tả như vậy chúng ta thấy được nét đẹp khác nhau của hai chị em Vân và Kiều đồng thời thể hiện được ngòi bút tinh tế của Nguyễn Du.

Cuối đoạn trích, tác giả kết lại bằng hình ảnh về cuộc sống phong lưu khuôn phép của hai chị em Thúy Kiều:

Phong lưu rất mực hồng quần

Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê

Có thể thấy hai chị em Thúy Kiều là những người có đức hạnh. Họ đều đã đến tuổi cập kê nhưng vẫn sống trong cảnh:

Êm đềm trướng rủ màn che

Tường đông ong bướm đi về mặc ai

Cuộc sống của hai chị em cho đến thời điểm này vẫn êm đềm chưa một lần tỏa hương vì ai. Dường như những vẩn đục của cuộc đời vẫn nằm phía bên ngoài trướng rủ. Giá cuộc sống êm đẹp này có thể kéo dài mãi thì tốt biết bao nhiêu.

Qua đoạn trích chúng ta thấy được một bức chân dung Thúy Vân, Thúy Kiều tuyệt đẹp. Bằng bút pháp ước lệ tượng trưng và các biện pháp tu từ, Nguyễn Du đã thể hiện được tài năng bậc thầy của mình trong việc sử dụng ngôn từ.

phan tich cam nhan doan trich chi em thuy kieu - Top 10 bài văn mẫu Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều lớp 9 chọn lọc

Bài văn mẫu Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài làm 2

Có ý kiến cho rằng “truyện Kiều là một kiệt tác hàng trăm năm nay đã được lưu truyền rộng rãi à có sức chinh phục lớn đối với người đọc”. Thật vậy bằng tài và tâm của mình, Nguyễn Du đã tạo nên một kiệt tác để đời. Trong đó có đoạn trích ” chị em Thúy Kiều” tiêu biểu cho cái tài khắc họa , miêu tả nhân vật.

Là một đoạn trích khắc họa rõ nét hai chị em Thúy Kiều, không chỉ vậy, qua những nét khắc họa đó còn thể hiện tính cách và số phận của hai chị em. Mở đầu đoạn trích với bốn câu giới thiệu hai chị em Thúy Kiều và Thúy Vân:

Đầu lòng hai ả tố nga

Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân

Mai cốt cách, tuyết tinh thần

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười

Hai chị em xuất hiện, được tác giả gọi là “tố nga” tức chỉ một người con gái đẹp ở thời xưa. Thúy Kiều và Thúy Vân, hai người con gái có vóc dáng thanh mảnh như cây mai và có lòng trắng trong như tuyết đầu mùa. Hai người con gái với những nét đẹp khác nhau nhưng đều hoàn hảo và vẹn toàn. Dường như , hai chị em được coi là chuẩn mực của cái đẹp đương thời.

Sau khi tác giả giới thiệu về hai người con gái xinh đẹp nết na, đại thi hào đi vào khắc họa từng nhân vật. Trong đoạn trích Thúy Vân đẹp ngỡ ngàng:

Vân xem trang trong khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.

Hoa cười ngóc thốt đoan trang,

Mây thua nước tóc , tuyết nhường màu da

Vân với vẻ đẹp đoan trang của thiếu nữ thời xưa.Mặt đầy đặn, tròn như trăng rằm,lông mài sắc nét đậm như con ngài, miệng cười tươi thắm như hoa, làn da trắng mịn như tuyết, tóc bồng bềnh mượt như mây. Bằng nghệ thuật ẩn dụ kết hợp so sánh, sử dụng các hình ảnh thiên nhiên như: “trăng, con ngài, hoa, mây, tuyết” làm cho vẻ đẹp của Vân hiện lên sống động chân thật với tất cả những nét đẹp tự nhiên, ta cảm nhận được qua những nét khắc họa của tác giả, Vân là một người con gái đoan trang, phúc hậu, thùy mị, nết na. Đặc biệt vẻ đẹp đó tạo sự hài hòa với thiên nhiên đất trời: “mây thua” “tuyết nhường” biểu thị thái độ nhường nhịn chấp nhận của thiên nhiên trước vẻ đẹp của nàng. Nhìn vào vẻ đẹp của Thúy Vân, cho ta một dự cảm về một tương lai số phận bình yên tốt đẹp sẽ đến với nàng.

Nếu Thúy Vân với những nét đẹp phúc hậu cao quý thì vẻ đẹp của Thúy Kiều càng vượt trội cả sắc lẫn tài qua 12 câu đặc tả Kiều với 4 câu khắc họa chân dung:

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn

Làn thu thủy nét xuân sơn

Hoa ghen thua thắm, liều hờn kém xanh

Trong xã hội cũ, người ta luôn quan niệm rằng thiên nhiên là chuẩn mực của cái đẹp, con người thường được so sánh với thiên nhiên, hoặc hiện lên qua các hình ảnh ước lệ tượng trưng. Tác giả có dụng ý miêu tả Vân trước , khéo léo sử dụng thủ pháp đòn bẩy làm nổi bật vẻ đẹp của Kiều. Nếu Thúy Vân với vẻ đẹp đoan trang, phúc hậu thì Thúy Kiều lại sắc sảo mặn mà, vẹn toàn cả tài lẫn sắc. Vẻ đẹp của Kiều được khắc họa một cách chấm phá chứ không miêu ta toàn diện như Vân, đó là cách tạo điểm nhấn rõ rệt. Qua đôi mắt trong trẻo , dịu dàng như hồ nước mùa thu, đôi mày sắc nét tươi mới như nét núi mùa xuân. Một hình ảnh ước lệ quen thuộc kết hợp với so sánh ẩn dụ đã khắc họa chân dung Thúy Kiều đẹp hoàn hảo. Vẻ đẹp khiến cho “hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh” . “Ghen” “hờn” là các động từ chỉ sự ghen ghét , đố kị, nó mang một sắc thái mạnh biểu thị thái độ ghen tức của thiên nhiên đối với vẻ đẹp của Thúy Kiều, vẻ đẹp làm thành nghiêng nước mất, tiềm tàng tai họa. Và đằng sau sự nổi giận của tạo hóa ấy sẽ là sự trả thù theo quy luật tự nhiên: “trời xanh quen thói, má hồng đánh ghen”

Nếu như ở Thúy Vân, tác giả chỉ dừng ở việc miêu tả sắc đẹp thì ở Thúy Kiều hội tụ cả sắc lẫn tài:

Sắc đành đòi một, tài đành hoạ hai

Tác giả ngợi ca Thúy Kiều là một người thiếu nữ đẹp tuyệt trần , không những thế tài năng của nàng xuất sắc đến nỗi trên đời này phải chăng có người thứ hai sánh bằng:

Thông minh vốn sẵn tính trời

Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm

Cung thương lầu bậc ngũ âm,

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương

Khúc nhà tay lựa nên chương.

Chuẩn mực về sự tài giỏi ngày xưa hội tụ : cầm , kì, thi, họa thì Thúy Kiều đủ cả, không những biết mà còn đạt đến trình độ khiến người khác phải nể phục. Trong đó, nàng đặc biệt nổi trội về ” cầm” . Cung đàn được vang lên bởi một người thiếu nữ đa sầu đa cảm, có lẽ bản nhạc mà nàng Kiều sáng tác ở tuổi thanh xuân lại là một thiên bạc mênh, dự báo trước một tương lai không chút êm đềm:

Một thiên bạc mệnh lại càng não nhân

Với tất cả tài năng, phẩm chất của nàng đang có thì chắc chắn rằng, cuộc sống êm đềm hiện tại, sự an nhàn tĩnh tại ngầm chuẩn bị trước cho một trận bão táp cuồng phong. Trong dân gian xưa cũng có câu: “tài tình chi lắm cho trời đất ghen” hay “chữ tài liền với chữ tai một vần”.

Khép lại đoạn trích, Nguyễn Du một lần nữa tái hiện của sống êm ả, ngày qua ngày của hai chị em Thúy Vân và Thúy Kiều:

Phong lưu rất mực hồng quần,

Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cặp kê,

Em đềm trướng rủ màn che

Tường đông ong bướm đi về mặc ai

Sống trong khuôn phép, trong “trướng rủ màn che”, hai chị em đã sắp tới tuổi tìm đấng phu quân cho mình nhưng có lẽ với chữ ” mặc” ở câu thơ cuối đã thể hiện thái độ của Kiều và Vân, không tơ tưởng đến những kẻ ngoài kia.

Bằng cả tài và tâm của mình, đại thi hào. Nguyễn Du đã khắc họa chân dung hai nhận vật một cách sống động và sắc nét. Với thể thơ lục bát truyền thống mềm mại tinh tế, kết cấu và trình tự thể hiện dụng ý. Song song với đó là bút pháp ước lệ tượng trưng quen thuộc (làn thu thủy, nét xuân sơn, mai cốt cách, tuyết tinh thần,…), khéo léo sử dụng các biện pháp tu từ như so sánh nhân hóa đặc sắc,… Không những thành công trong việc khắc họa chân dung mà còn thông qua đó dự cảm về số phận của hai chị em. Đặc biệt bức chân dung của Thúy Kiều là chân dung mang tính chất số phận hội tụ đủ: sắc, tài , tình, mệnh.

Như vậy, đằng sau nét khắc họa và những dự cảm về số phận của Nguyễn Du là tấm lòng của nhà thơ đối với người thiếu nữ trong xã hội xưa. Đó là nét đặc sắc trong đoạn trích: “chị em Thúy Kiều” – một đoạn trích tiêu biểu cho biệt tài khắc họa chân dung của đại thi hào.

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài làm 3

Nguyễn Du (1765 – 1820) quê ở Tiên Điền – Nghi Xuân – Hà Tĩnh, là đại thi ào của dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới. Một trong những tác phẩm thành công về chữ Nôm của ông là ” Đoạn trường tân thanh” hay còn gọi là ” Truyện Kiều”. Truyên không những có nội dung sâu sắc mà còn rất thành công về nghệ thuật. Tiêu biểu cho nghệ thuật khắc họa nhân vật là đoạn trích ” chị em Thúy Kiều”. Đoạn trích đã đề cao trân trọng vẻ đẹp của con người đặc biệt là người phụ nữ thông qua việc miêu tả tài và sắc của chị em Thúy Kiều. Đây là đoạn trích thể hiện sâu sắc cảm hứng nhân vật của Nguyễn Du.

Bốn dòng thơ đầu tác giả giới thiệu chung về vị thứ và vẻ đep của chị em Thúy Kiều:

“Đầu lòng hai ả tố nga,

Thuý Kiều là chị, em là Thuý Vân.

Mai cốt cách, tuyết tinh thần,

Mỗi người mỗi vẻ mười phân vẹn mười”

Bằng cách giới thiệu hai ” ả tố nga” vừa ngắn gọn vừa giản dị hết sức ấn tượng đầy đủ. Trong gia đình họ Vương có hai cô con gái đầu lòng đẹp như ” Hằng Nga”. Và câu thơ ” Mai cốt cách, tuyết tinh thần, ” bằng việc sử dụng bút phát ước lệ tượng trưng thông qua hai hình ảnh ” mai” ” tuyết”, tác giả gợi lên trước mắt chúng ta vẻ đẹp của hai thiếu nữ với dáng người mảnh dẻ, duyên dáng như cây mai một loài hoa đẹp và cao quý, tâm hồn của họ trong trắng như tuyết, cả hai đều đẹp hoàn thiện, hoàn mỹ “mười phân vẹn mười”, mỗi người mang một nét đẹp riêng “Mỗi người mỗi vẻ”, đúng là cách nhìn đầy ngợi ca trân trọng của tác giả.

Đến với bốn câu thơ tiếp theo, tác giả gợi về vẻ đẹp của Thúy Vân.

“Vân xem trang trọng khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang

Hoa cười , ngọc thốt đoan trang,

Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da”

Câu thơ đầu “Vân xem trang trọng khác vời” đã khái quát đặc điểm của nhân vật. Hai chữ ” trang trọng” gợi vẻ đep cao sang, quý phái của Thúy Vân, có thể nói có bao nhiêu cái đẹp của tạo vật, thiên nhiên đều được Nguyễn Du mượn để tạo nên chân dung của Thúy Vân. Đó là trăng, hoa, tuyết, ngọc, mây, bằng bút pháp ước lệ, thư phát liệt kê, vẻ đẹp của Vân được tác giả cụ thể hóa bằng khuôn mặt, đôi mày, mái tóc, làn da, nụ cười, giọng nói. Cụ thể trong việc sử dụng từ ngữ làm nổi bật vẻ đẹp của đối tượng được miêu tả : ” đầy đặn” ‘ nở nang” ” đoan trang”. Những biện pháp tu từ ẩn dụ, so sánh, nhân hóa đều nhằm thể hiện vẻ đẹp phúc hậu mà quý phái của người thiếu nữ. Một thúy vân với gương mặt đầy đặn dịu nhẹ như trăng rằm, lông mày sắc nét đậm như con ngài, miệng cười tươi thắm như hoa, giọng nói trong như ngọc, mái tóc mềm mượt hơn mây, làn da trắng hơn tuyết. Vẻ đẹp ấy làm cho thiên nhiên ngưỡng mộ ” mây thua” ” tuyết nhường”. Hai chữ ” thua” ” nhường” biểu hiện sự hài lòng không ghen ghét, điều này dự báo nàng sẽ có một cuộc sống bình lặng, xuôn xẻ không gặp sóng gió.

Xem thêm:  Top 10 bài văn mẫu Bài viết số 1 lớp 10 đề 2 Cảm nghĩ thiên nhiên và đời sống của con người trong thời khắc chuyển mùa lớp 10 chọn lọc

Nếu tả Thúy Vân với bốn câu thơ thì sang Thúy Kiều Nguyễn Du dành cho nàng mười hai câu thơ. Nếu Vân được miêu tả với vẻ đẹp hoàn hảo thì Thúy Kiều còn vượt lên trên cái hoàn hảo đó, nếu Vân Nguyễn Du chỉ nói đến sắc thì Kiều còn đẹp cả sắc lẫn tài, đó là vẻ đẹp của tuyệt thế giai nhân sắc sảo mặn mà.

“Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn”

Ở đây, Nguyễn Du rất thành công trong việc sử dụng nghệ thuật đòn bẩy: Miêu tả Vân trước để làm nền cho vẻ đẹp của Kiều. Chỉ bằng một câu thơ với các từ” càng” ” hơn” tác giả giúp người đọc hình dung rõ vẻ đẹp vượt trội của Kiều. Nàng không những tuyệt đỉnh về nhan sắc mà còn sắc sảo về trí tuệ, mặn mà về tâm hồn.

“Làn thu thuỷ, nét xuân sơn,

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh

Khi miêu tả Thúy Kiều, tác giả vẫn sử dụng bút pháp ước lệ thông qua các hình tượng thiên nhiên ” thu thủy” ” xuân sơn” “hoa ghen” ” liễu hờn”. Chỉ có điều Nguyễn Du không liệt kê nhiều chi tiết như Vân à chỉ tập trung ở đôi mắt. Hình ảnh ước lệ ” thu thủy” gợi tả đôi mắt Kiều đẹp trong như nước mùa thu, ” xuân sơn” gợi lên đôi lông mày thanh tú trên khuôn mặt trẻ trung, đôi mắt ấy của Kiều chính là cửa sổ tâm hồn, thể hiện sự sắc sảo về trí tuệ, mặn mà về tâm hồn. Sắc của Kiều làm cho người ta ngưỡng mộ say mê đến lỗi có thể ” mất nước, mất thành”, con thiên nhiên thì ganh ghét, đố kỵ ” hoa ghen” “liễu hờn”

Sắc đã vậy còn tài, tình của Kiều thì sao? Miêu tả Kiều tác giả dành một phần để nói về nhan sắc, còn dành đến hai phần để nói về tài năng. Đây chính là dụng ý nghệ thuật của Nguyễn Du. Ông muốn nhấn mạnh sắc đẹp của Kiều thì không có bút pháp nào tả nổi. Về sắc đẹp của Kiều là số một còn về tài thì trong thiên hạ may ra có người thứ hai:

“Sắc đành đòi một, tài đành hoạ hai”

Kiều thông minh bẩm sinh, cái tài do trời phú. Tài năng của nàng đạt tới mức hoàn thiện theo quan niệm thẩm mỹ gồm cả” cầm, kỳ, thi, họa”

“Thông minh vốn sẵn tính trời,

Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.

Cung thương làu bậc ngũ âm,

Nghề riêng ăn đứt Hồ cầm một trương.”

Đặc biệt tài đàn của nàng là nổi trội hơn cả – là sở trường, tiếng đàn của nàng thật hay, hay đến mức có thể ăn đứt bất cứ nghệ sĩ tài ba nào trong thiên hạ. Kiều không chỉ giỏi đánh đàn mà còn giỏi sáng tác nhạc, đến mức có thể soạn cho mình một bản nhạc về nhan đề ” bạc mệnh” . Mỗi khi nàng gảy bản đàn đó đều khiến cho lòng người âu sầu, ảo lão người nghe chau mày rơi lệ. Cung đàn ” bạc mệnh” chính là sự ghi lại tiếng lòng của một trái tim đa sầu, đa cảm.

Như vậy vẻ đẹp của Kiều là sự kết hợp cả sắc, tài và tình, một vẻ đẹp vượt qua ngoài khuôn khổ khiến cho tạo hóa ghen ghét đố kỵ.

“Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”

Từ việc khắc họa bức chân dung Thúy Kiều tác giả dự báo về số phận éo le, đau khổ, một tương lai chìm nổi sẽ đến với nàng.

Mặc dù tài sắc của Thúy Kiều, Thúy Vân khác nhau dự báo về tương lai cuộc sống khác nhau, nhưng đức hạnh của hai nàng đều đáng trân trọng, điều này thể hiện qua bốn câu thơ cuối:

“Phong lưu rất mực hồng quần,

Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.

Êm đềm trướng rủ màn che,

Tường đông ong bướm đi về mặc ai”

Mặc dù đã đến tuổi cập kê nhưng “hai ả tố nga” đã và đang sống cuộc đời nề nếp, gia giáo, cuộc sống của các thiếu nữ phong khuê không hề có tình yêu thiếu đúng đắn.

Như vậy với hai tư câu thơ trong đoạn trích ” chị em Thúy Kiều” là một trong những đoạn thơ mẫu mực về nghệ thuật tả người. Bằng bút pháp ước kệ tựng trưng, thủ pháp đòn bẩy, các biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa, ẩn dụ. Tác giả đã khắc họa chân dung hai người thiếu nữ với tất cả sắc, tài, tình, mệnh. Đằng sau bức chân dung chị em Thúy Kiều là tấm lòng ngợi ca trân trọng của tác giả – đó là một biểu hiện của tinh thần nhân văn trong Truyện Kiều, qua đây ta hiểu trân trọng thêm vẻ đẹp của con người đặc biệt là người phụ nữ.

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài làm 4

Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới. Cho đến nay, “Truyện Kiều” của ông vẫn được coi là tác phẩm thơ Nôm kiệt xuất của nền văn học dân tộc. Trong đó, Nguyễn Du thể hiện tài năng bậc thầy ở nhiều phương diện, đặc biệt là nghệ thuật xây dựng nhân vật. Hầu hết các chân dung đều được miêu tả sinh động, có sức sống. Có thể thấy rõ điều này chỉ qua đoạn trích “Chị em Thúy Kiều”.

Trong bốn câu thơ đầu, nhà thơ không tả mà giới thiệu chung về vị trí thứ bậc và vẻ đẹp toàn diện của hai nàng:

“Đầu lòng hai ả tố nga

Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân

Mai cốt cách tuyết tinh thần

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười”

“Ả” là cách gọi của người dân xứ Nghệ với các chị, các cô. Còn ” tố nga” là ước lệ chỉ vẻ đẹp thiếu nữ thanh tân, rạng rỡ.

Bên cạnh ước lệ “tố nga” là hình ảnh ẩn dụ tượng trưng “mai cốt cách”, “tuyết tinh thần” gợi vóc dáng mảnh dẻ, cốt cách thanh cao như mai. “Tuyết tinh thần” là tâm hồn trong sạch, trắng trong như tuyết.

Nguyễn Du cũng đã giới thiệu được vị trí, thứ bậc, trong đó chị là Thúy Kiều, em là Thúy Vân cùng nhan sắc và phẩm giá “Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười”

Đi vào miêu tả chi tiết hai bức chân dung của nàng Kiều, Vân. Nguyễn Du đã tả chân dung của Thúy Vân trước:

“Vân xem trang trọng khác vời

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang

Hoa cười ngọc thốt đoan trang

Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da”

“Trang trọng” là tính từ Hán- Việt chỉ vẻ đẹp của phong thái; “đoan trang” gợi ra vẻ đẹp của phẩm cách, lối sống. Thúy vân có phong thái sang trọng, quý phái, phẩm cách hiền thục,mẫu mực, đứng đắn- đây là nét đẹp thường thấy của con nhà gia giáo, nề nếp.Khuôn mặt Thúy Vân tròn trịa, đầy đặn, sáng đẹp tựa trăng rằm. Nét mày thanh tú, cong mềm, óng ả. Miệng cười xinh, rạng rỡ như hoa.Giọng nói trong, lời nói đẹp như châu, như ngọc.Tóc mềm mượt như mây. Da trắng trẻo, mịn màng hơn tuyết…

Với Thúy Vân,người đọc chung cảm nhận về một nhan sắc hiền hòa, phúc hậu. Tuy ít ai sánh được nhưng sắc đẹp của nàng vẫn trong vòng trời đất, êm đềm, hòa hợp với tự nhiên:

“Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da”

Trước nhan sắc Thúy Vân, thiên nhiên “thua”, “nhường” – kém cạnh mà không xung khắc. Vẻ đẹp ấy phải chăng dự báo một cuộc đời suôn sẻ, bình lặng, không bão tố?

Nghệ thuật ước lệ, tượng trưng, nhân hóa được tác giả sử dụng rất đắt. Góp phần sinh động, chân thực cho bức chân dung Thúy Vân

Vẻ đẹp của Thúy Kiều được Nguyễn Du miêu tả sau với một dụng ý nghệ thuật đầy độc đáo:

“Kiều càng sắc sảo mặn mà

So bề tài sắc lại là phần hơn”

Như vậy, miêu tả Thúy Vân trước, vẻ đẹp trong sáng, dịu dàng của nàng lại được tác giả dùng làn nền để tôn nên vẻ đẹp mặn mà, sắc sảo, có “phần hơn” của nàng Kiều. Đặc biệt hơn nữa, Kiều không chỉ đẹp mà còn là một giai nhân đầy tài năng xuất chúng.

“Làn thu thủy nét xuân sơn

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”

Dùng những hình ảnh của thiên nhiên cùng nghệ thuật ước lệ, nét vẽ của thi nhân vừa gợi tạo sự ấn tượng chung về vẻ đẹp của một giai nhân tuyệt thế.

Khi khắc họa vẻ đẹp của Kiều,nhà văn nhấn vào đôi mắt vì đôi mắt vừa là vẻ đẹp ngoại hình,vừa thể hiện sự tinh anh của tâm hồn và trí tuệ.

Nếu như vẻ đẹp của Thúy Vân được thiên nhiên ” thua”,”nhường” thì với sắc đẹp tuyệt thế của Thúy Kiều, thiên nhiên đã phải “ghen”, “hờn”.

Với cách miêu tả này, Nguyễn Du đã dự báo cho người đọc về tương lai đầy chông gai, bất trắc của nàng Kiều sau này.

Thúy Kiều còn là giai nhân “tài sắc toàn tài”. Nàng không chỉ mang vẻ đẹp xuất chúng về ngoại hình, trí tuệ mà còn là một con người tài năng, rất mực tài hoa: “Sắc đành đòi một tài đành họa hai”:

“Thông minh vốn sẵn tính trời

Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm

Cung thương làu bậc ngũ âm

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một chương”

Thúy Kiều tinh thông cả: cầm, kì, thi, họa. Trong đó,vượt trội hơn cả là tài đàn. Tài của Kiều đạt đến mức độ lí tưởng theo quan niệm thẩm mĩ của xã hội phong kiến đương thời.

Chỉ bốn câu thơ thôi nhưng Nguyễn Du đã gợi ra được sự xuất sắc,tài hoa của nàng Kiều.

“Cung đàn bạc mệnh”của Thúy Kiều sáng tác- đó chính là ghi lại tiếng lòng của một trái tim đa sầu,đa cảm.

Vẻ đẹp của Kiều là sự kết hợp hài hòa của cả sắc- tài-tình.

Bốn câu thơ cuối là sự nhận xét của Nguyễn Du về cuộc sống “Êm đềm chướng rủ màn che” của hai chị em. Đó là cuộc sống phong lưu rất mực, dù đã đến tuổi ” cập kê”- tức tuổi búi tóc, cài tram nhưng vẫn sống trong sự che chở của gia đình.

Bằng nghệ thuật tả người đặc sắc,biện pháp ước lệ tượng trưng và sử dụng ngôn ngữ dân tộc tài tình, Nguyễn Du trong đoạn trích đã khắc họa sống động chân dung hai chị em Kiều mỗi người một vẻ tạo nên bức tranh vừa hài hòa vừa tương phản.

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài làm 5

Trong thơ cổ viết về giai nhân thì đoạn thơ Chị em Thúy Kiều trích trong Đoạn trường tân thanh tức Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du là một trong những vần thơ tuyệt bút. Hai mươi tư câu thơ lục bát đã vẽ nên sắc, tài, đức hạnh của hai chị em Thuý Kiều, Thuý Vân.

Với ngòi bút của một kì tài diệu bút Nguyễn Du đã vẽ nên bức chân dung hai nàng giai nhân tuyệt thế:

Đầu lòng hai ả tố nga,

Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân.

Vân là em, Kiều là chị. Hai chị em Vân và Kiều (con đầu lòng của gia đình Vương viên ngoại) đều là những ả tố nga – những người con gái đẹp. Vẻ đẹp của hai nàng là vẻ đẹp thanh tao của mai, là sự trắng trong, tinh sạch của tuyết:

Mai cốt cách tuyết tinh thần,

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.

Bút pháp ước lệ cùng phép ẩn dụ đã gợi lên vẻ đẹp hài hoà, hoàn hảo cả về hình thức lẫn tâm hồn. Vẻ đẹp của hai nàng đều đến mức tuyệt mĩ mười phân vẹn mười nhưng mỗi người lại mang một vẻ riêng. Nguyễn Du đã lấy những gì đẹp đẽ nhất của thiên nhiên để miêu tả hai chị em. Thuý Kiều và Thuý Vân đều mang vẻ đẹp lí tưởng, theo khuôn mẫu và vượt lên trên khuôn mẫu.

Sau những câu thơ giới thiệu về hai chị em, ngòi bút Nguyễn Du lại có chiều hướng cụ thể hơn trong bức chân dung quý phái của Thuý Vân:

Vân xem trang trọng khác vời,

Hai chữ trang trọng trong câu thơ đã nói lên vẻ đẹp đài các, cao sang của Vân. Vẻ đẹp ấy của thiếu nữ được so sánh với những thứ cao đẹp trên đời:

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa cười ngọc thốt đoan trang,

Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.

Chân dung của Vân được miêu tả một cách khá toàn vẹn từ khuôn mặt, nét mày, làn da, mái tóc đến nụ cười, tiếng nói. Vân có khuôn mặt đầy đặn, phúc hậu như vầng trăng, có đôi lông mày sắc nét như con ngài, có miệng cười tươi thắm như hoa, giọng nói trong trẻo thốt ra từ hàm răng ngà ngọc và mái tóc của nàng bồng bềnh hơn mây, làn da của nàng trắng hơn tuyết, sắc đẹp của Vân sánh với những nét kiều diễm, sáng trong của những báu vật tinh khôi của đất trời. Tất cả toát lên vẻ đẹp trung hậu, êm dịu, đoan trang, quý phái. Vân đẹp hơn những gì mĩ lệ của thiên nhiên nhưng tạo sự hoà hợp, êm dịu: mây thua, tuyết nhường. Với vẻ đẹp như thế, Vân sẽ có một cuộc đời bình lặng, suôn sẻ và một tính cách điềm đạm. Qua bức chân dung này, Nguyễn Du đã gửi tới những thông điệp về tương lai, cuộc đời chính bởi vậy mà bức chân dung Thúy Vân là chân dung mang tính cách số phận.

Tả Vân thật kĩ, thật cụ thể song Nguyễn Du chỉ vẽ Kiều bằng những nét phác hoạ thông thoáng bởi ông không muốn là người thợ vẽ vụng về:

Kiều càng sác sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn.

Sắc đẹp của Kiều được đặt trong sự so sánh với vẻ đẹp đoan trang, quý phái của Vân để thấy được sự hơn hẳn của Kiều về vẻ sắc sảo của tài năng trí tuệ, bởi cái mặn mà của nhan sắc. Không tả khuôn mặt, giọng nói, tiếng cười, làn da, mái tóc như Thuý Vân mà Nguyễn Du đã thật tài tình khi chọn đôi mắt Kiều để đặc tả bởi đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, thể hiện phần tinh anh của tâm hồn và trí tuệ:

Làn thu thủy nét xuân sơn,

Câu thơ tả đôi mắt mà gợi lên bức tranh sơn thuỷ, diễm lệ. Bức tranh ấy có làn thu thủy – làn nước mùa thu, có nét xuân sơn – dáng núi mùa xuân. Cũng như khuôn mặt Kiều có đôi mắt trong sáng, long lanh, có đôi lông mày thanh tú mà khiến:

Hoa ghen đua thắm liễu hờn kém xanh.

Vẻ đẹp của Kiều không chỉ như thiên nhiên mà còn vượt trội hơn cả thiên nhiên khiến hoa cũng phải ghen, liễu cũng phải hờn. Thiên nhiên không còn thua, nhường mà cau mày, bặm môi tức giận, mà đố kị hờn ghen. Nếu vẻ đẹp của Vân là những gì tinh khôi, trong trắng nhất của đất trời thì Kiều lại mang vẻ đẹp của nước non, của không gian mênh mông, của thời gian vô tận. Cái đẹp ấy làm cho nghiêng nước, đổ thành:

Một hai nghiêng nước nghiêng thành,

Nguyễn Du đã sử dụng những điển tích để cực tả Kiều với vẻ đẹp của trang giai nhân tuyệt thế. Và cũng chính vẻ đẹp không ai sánh bằng ấy như tiềm ẩn những phẩm chất bên trong cao quí là tài và tình rất đặc biệt:

Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm.

Cung thương làu bậc ngũ âm,

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.

Kiều có cả tài cầm – kì – thi – hoạ của những bậc văn nhân quân tử và tài nào cũng đến mức điêu luyện. Nàng giỏi về âm luật đến mức làu bậc. Cây đàn nàng chơi là cây hồ cẩm, tiếng đàn của nàng ăn đứt bất cứ nghệ sĩ nào và đã trở thành nghề riêng. Để cực tả cái tài của Kiều, Nguyễn Du đã sử dụng hàng loạt các từ ngữ ở mức độ tuyệt đối: vốn sẵn, pha nghề, làu bậc và đủ mùi. Không những giỏi ca hát, chơi đàn mà Kiều còn sáng tác nhạc nữa. Cung đàn nàng sáng tác là một thiên Bạc mệnh. Bản đàn ấy đã ghi lại tiếng lòng của một tâm hồn đa sầu đa cảm. Nguyễn Du cực tả tài năng của Kiều chính là ngợi ca cái tâm đặc biệt của nàng. Tài năng của Kiều vượt lên trên tất cả và là biểu hiện của những phẩm chất cao đẹp, trái tim trung hậu, nồng nhiệt, nghĩa tình, vị tha. Vẻ đẹp của Kiều là sự kết hợp của sắc – tài – tình và đạt đến mức siêu phàm, lí tưởng. Nhưng nhan sắc đến mức hoa ghen, liễu hờn để tạo hóa phải hờn ghen đố kị và tài hoa trí tuệ thiên bẩm làu bậc, đủ mùi cái tâm hồn đa sầu, đa cảm như tự dưng mà có của nàng khó tránh khỏi sự nghiệt ngã của định mệnh. Chính bởi Kiều quá toàn mĩ, hoàn thiện nên trong xã hội phong kiến kia khó có một chỗ đứng cho nàng. Và cung đàn Bạc mệnh nàng tự sáng tác như dự báo một cuộc đời hồng nhan bạc mệnh khó tránh khỏi của Kiều. Cuộc đời nàng rồi sẽ sóng gió, nổi chìm, truân chuyên. Cũng giống như bức chân dung Thúy Vân, bức chân dung Kiều là bức chân dung mang tính cách số phận.

Nguyễn Du hết lời ca ngợi Vân và Kiều mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười nhưng ngòi bút tác giả lại đậm nhạt khác nhau ở mỗi người. Vân chủ yếu đẹp ở ngoại hình còn Kiều là cái đẹp cả về tài năng, nhan sắc lẫn tâm hồn. Điều đó tạo nên vẻ đẹp khác nhau của hai người thiếu nữ và hé mở hai tính cách, dự báo hai cuộc đời khác nhau đang đón chờ hai ả tố nga. Hai bức vẽ chân dung của chị em Thuý Vân và Thuý Kiều đã cho thấy sự tài tình trong ngòi bút tinh tế của Nguyễn Du.

Kết thúc đoạn thợ là bốn câu lục bát miêu tả cuộc sống phong lưu khuôn phép, mẫu mực của hai chị em Kiều:

Phong lưu rất mực hồng quần,

Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.

Hai người con gái họ Vương không chỉ có sắc – tài – tình mà còn có đức hạnh. Sống phong lưu đến mực hồng quần. Cả hai đều đã tới tuần cập kê – tới tuổi búi tóc, cài trâm nhưng vẫn sống trong cảnh:

Êm đềm trướng rủ màn che,

Tường đông ong bướm đi về mặc ai.

Hai câu thơ như che chở, bao bọc cho hai chị em, hai bông hoa vẫn còn phong nhụy trong cảnh êm đềm chưa một lần hương toả vì ai. Nguyễn Du đã buông mành, gạt tất cả mọi vẩn đục cho cuộc đời khỏi cuộc sống phong lưu của hai chị em để đề cao hơn đức hạnh của hai nàng.

Với cảm hứng nhân đạo và tài nghệ thơ, Nguyễn Du đã vẽ nên bức chân dung Thúy Vân, Thuý Kiều bằng những gì đẹp đẽ, mĩ lệ nhất. Hai bức tranh mĩ nhân bằng thơ đã thể hiện bút pháp ước lệ tượng trưng và các biện pháp tu từ trong ngòi bút tinh tế của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du.

phan tich cam nhan doan trich chi em thuy kieu 2 - Top 10 bài văn mẫu Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều lớp 9 chọn lọc

Những bài văn mẫu Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài làm 6

“Chị em Thúy Kiều” là đoạn trích nằm ở phần mở đầu “Truyện Kiều” của Nguyễn Du, nhà thơ nhân đạo xuất sắc cuối thế kỉ XVIII, đầu thế kỉ XIX. Tác phẩm thành công về giá trị nội dung tư tưởng cũng như nghệ thuật, đặc biệt là nghệ thuật miêu tả nhân vật mà đoạn trích này là một ví dụ tiêu biểu.

Xem thêm:  Top 10 bài văn mẫu Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá lớp 9 chọn lọc

Sau khi giới thiệu về gia cảnh của Vương viên ngoại, nhà thơ nói tới vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều:

“Đầu lòng hai ả Tố Nga,

Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân

… Êm đềm trướng rủ màn che,

Tường đông ong bướm đi về mặc ai.”

Bút pháp tả người của Nguyễn Du là bút pháp ước lệ thường thấy trong thơ cổ điển: lấy những nét đẹp trong thiên nhiên để so sánh với vẻ đẹp của con người. Ở các nhà thơ khác, theo cách tả này, chân dung nhân vật thường trở nên chung chung, mờ nhạt; song cái công thức ước lệ ấy vào tay Nguyễn Du lại biến hóa khôn lường và đầy tài hoa sáng tạo, khiến nhân vật của ông rất có hồn.

Đầu tiên, nhà thơ giới thiệu chung về hai chị em Kiều. Qua cách gọi trang trọng: Tố Nga (người con gái đẹp), cách đánh giá khái quát:

Mai cốt cách tuyết tinh thần

 Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.

 Nguyễn Du đã khẳng định hai chị em Kiều đều rất đẹp. Hình dáng thanh tú yểu điệu (mai cốt cách), tâm hồn trong tráng như sương tuyết (tuyết tinh thần). Rõ ràng họ là con nhà nề nếp, được hưởng thụ một nền giáo dục đầy đủ và tốt đẹp.

Nguyễn Du rất kĩ lưỡng trong việc chọn hình ảnh và từ ngữ để miêu tả. Thúy Vân hiện lên trước mặt người đọc với vẻ đẹp đài các, kiêu sa:

“Vân xem trang trọng khác người,

Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.”

Gương mặt nàng đẹp phúc hậu, tươi mát, gợi sự đầy đủ, viên mãn. Nàng cười tươi như hoa nở, tiếng nói trong như ngọc rơi trên mâm vàng. Tóc nàng đen mướt đến mây cũng thua. Da nàng trắng đến tuyết cũng phải nhường. Dường như tạo hóa đã ban cho Vân những đặc ân mà không bị ai ganh ghét, đố kị với nàng, vẻ đẹp căng đầy sức sống của Thúy Vân báo trước đời nàng sau này sẽ yên ổn, vinh hoa, nàng sẽ được hưởng mọi điều sung sướng của một bậc mệnh phụ mà chẳng phải gian lao, vất vả.

Không phải ngẫu nhiên Nguyễn Du lại miêu tả vẻ đẹp của Thúy Vân trước, Thúy Kiều sau. Dụng ý của ông là lấy vẻ đẹp của Vân làm nền cho vẻ đẹp của Kiều: Vân đã trang trọng khác vời, đã đạt tới mức cao nhất của vẻ đẹp mà tạo hóa ban cho người phụ nữ nhưng Kiều mới chính là đỉnh cao của sắc đẹp, phá vỡ mọi khuôn khổ thường thấy từ trước tới nay.

Ngay từ câu đầu giới thiệu về Kiều, Nguyễn Du đã khẳng định:

“Kiều càng sắc sảo mặn mà

So bề tài sắc lại là phần hơn.

Vân đã đẹp thế, Kiều lại đẹp hơn hẳn Vân. Sắc đẹp của nàng là sắc đẹp sắc sảo mặn mà, gây ấn tượng rất mạnh, ai thấy một lần phải nhớ mãi. Tả Kiều, Nguyễn Du không đi vào chi tiết như tả Vân mà nhà thơ đặc tả đôi mắt – cửa sổ của tâm hồn:

“Làn thu thủy, nét xuân sơn,

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh.”

Mắt Kiều long lanh như nước mùa thu, dáng lông mày thanh tú như dáng núi mùa xuân. Ẩn chứa trong đôi mắt ấy là một tâm hồn đa cảm khác thường, vẻ đẹp của nàng nghiêng nước, nghiêng thành, khiến cho hoa phải ghen, liễu phải hờn. Tác giả tả Kiều đẹp tuyệt vời như vậy nhưng trong cách tả ông cũng hé cho ta thấy cái dự cảm bất an trong tương lai của Kiều. Theo thuyết tài mệnh tương hỗ, phàm cái gì tốt đẹp trên đời đều khó giữ được bền lâu. Thúy Kiều đẹp không ai sánh bằng, tất nàng sẽ bị người đời ghen ghét và đày đọa.

Tả Vân, Nguyễn Du chỉ nói đến sắc, tuyệt nhiên không nhắc đến tài. Còn Thúy Kiều: Sắc đành đòi một, tài đành họa hai. Nàng là người con gái tài sắc vẹn toàn:

“Thông minh vốn sẵn tính trời,

Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.

Cung thương làu bậc ngũ âm,

Nghề riêng ăn đứt Hồ cầm một trương.”

Thúy Kiều quả thật đa tài: thi, họa, ca, ngâm,… ít ai có được cùng một lúc nhiều tài đến như vậy. Nhất là tài chơi đàn đã thành nghề riêng của Kiều, không ai sánh nổi.

Có sắc, có tài, Kiều lại có thêm một tâm hồn mẫn cảm lạ lùng. Dường như nàng linh cảm được trước số phận bất hạnh của mình nên đã tự sáng tác nên khúc đàn Bạc mệnh mà ai nghe cũng phải não lòng.

Bốn câu thơ cuối đoạn tả hoàn cảnh sống của chị em Kiều:

“Êm đềm trướng rủ màn che,

Tường đông ong bướm đi về mặc ai.”

Những chi tiết trên khẳng định thêm phẩm hạnh trong trắng, cao quí của chị em Thúy Kiều.

Một đoạn trích ngắn chỉ 24 câu thơ nhưng đã cho chúng ta thấy được tài năng nghệ thuật tuyệt vời cuả Nguyễn Du. Ông xứng đáng là một bậc thấy về sử dụng ngôn ngữ để tả chân dung nhân vật. Mỗi nhân vật của ông đều có diện mạo riêng, tính cách riêng rõ nét.

Tả vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều, tác giả bày tỏ tình thương yêu trân trọng đối với con người, đồng thời ông ngầm khẳng định: Một con người tài sắc vẹn toàn như Kiều rất xứng đáng được hưởng hạnh phúc. Cuộc đời nàng bị đọa đầy, bất hạnh thì đó chính là do tội ác của các thế lực đen tối trong xã hội gây ra. Đọc đoạn trích, chúng ta có thiện cảm ngay với hai chị em Kiều và cùng tác giả, chúng ta hãy dõi theo từng bước chân của họ trên đường đời vạn nẻo đầy chông gai, sóng gió.

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài làm 7

Thơ cổ viết về giai nhân thì đoạn thơ Chị em Thúy Kiều trích trong Truyện Kiều của thi hào Nguyễn Du là một trong những vần thơ tuyệt bút. 24 câu lục bát đã miêu tả sắc, tài và đức hạnh chị em Thúy Kiều, Thúy Vân-hai tuyệt thế giai nhân với tất cả tấm lòng quý mến và trân trọng của nhà thơ thiên tài dân tộc.

Bốn câu đầu, Nguyễn Du giới thiệu vị thứ trong gia đình: “Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân”, là con đầu lòng của ông bà Vương viên ngoại. “Hai ả tố nga” là hai cô gái xinh xắn, xinh tươi. Cốt cách thanh cao như mai (một loài hoa đẹp và quý), tinh thần trinh trắng như tuyết. Hai chị em có nhan sắc tâm hổn hoàn mĩ “mười phân vẹn mười”, tuy thế, mỗi người lại có một nét đẹp riêng “ mỗi người một vẻ”.

Một cái nhìn phát hiện đầy trân trọng; lấy mai và tuyết làm chuẩn mực cái đẹp, Nguyễn Du miêu tả tâm hồn trong sáng, trinh trắng làm rõ cái thần bức chân dung thiếu nữ.

Bốn câu tiếp theo tả nhan sắc Thúy Vân. Mỗi câu thơ là một nét vẽ tài hoa về bức chân dunc giai nhân. Cử chỉ, cách đi đứng… rất trang trọng quý phái. Cách ứng xử thì đoan trang. Mày nở nang, thanh tú như mày con bướm tằm. Gương mặt xinh tươi như trăng rằm. Nụ cười tươi thắm như hoa. Tiếng nói trong như ngọc. Tóc mềm, bóng mượt đến nỗi “mây thua”. Da trắng mịn làm cho tuyết phải “nhường”. Cách miêu tả đặc sắc, biến hóa. Sử dụng ẩn dụ, nhân hóa tài tình:

Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.

Hoa cười, ngọc thốt đoan trang.

Dùng thủ pháp so sánh, nhân hóa:

Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da.

Từ ngữ: “trang trọng”, “đoan trang” là 2 nét vẽ tinh tế, gợi tả cái thần của bức chân dung ả tố nga: vẻ đẹp quý phái, phúc hậu. Một cái nhìn nhân văn đầy quý mến trân trọng của nhà thơ khi miêu tả Thúy Vân.

Mười hai câu tiếp theo tả sắc, tài Thúy Kiều. Nguyễn Du tả Thúy Vân trước, tả Thúy Kiều sau, chỉ dùng 4 câu tả Thúy Vân, dùng đến 12 câu tả Thúy Kiều. Đó là một dụng ý nghệ thuật của Nguyễn Du, Kiều không chỉ đẹp mà còn giàu tài năng. Vẻ đẹp của Kiều là ”sắc sảo, mặn mà”, đẹp “nghiêng nước nghiêng thành”. Kiều là tuyệt thế giai nhân “sắc đành đòi một”. Tài năng thì may ra còn có người thứ hai nào đó bằng Kiều: tài đành họa hai”. Nguyễn Du dùng biện pháp tu từ ẩn dụ so sánh kết hợp với nhân hóa thậm xưng để ca ngợi và miêu tả nhan sắc Thúy Kiều:

Làn thu thủy, nét xuân sơn,

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn  kém  xanh.

Mắt đẹp xanh trong như nước hồ thu, lông mày thanh tú như dáng vẻ nét núi mùa xuân. Môi hồng má thắm làm cho hoa ” ghen nước da trắng xinh làm cho liễu phải “hờn”. Vẫn lấy vẻ đẹp thiên nhiên (thu thủy, xuân sơn, hoa, liễu) làm chuẩn mực cho cái đẹp giai nhân, đó là bút pháp ước lệ trong thơ cổ. Tuy nhiên, nét vẽ của Nguyễn Du tài hoa quá, nét vẽ nào cũng có thần rất đẹp, một vẻ đẹp nhân văn.

Kiều “thông minh vốn sẵn tính trời” nghĩa là thông minh bẩm sinh, cho nên các môn nghệ thuật như thi, họa, ca ngâm chỉ là các thú tao nhã nhưng nàng rất sành điệu, điêu luyện: “lầu bậc”, “ăn đứt” hơn hẳn thiên hạ:

Thông minh vốn sẵn tính trời,

Pha nghề thi họa, đủ mùi ca ngâm.

Cung thương lầu bậc  ngũ âm,

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trưong.

Kiều giỏi về âm luật, giỏi đến mức  “lầu bậc”. Cây đàn mà nàng chơi là cây đàn hồ cầm; tiếng đàn cùa nàng thật hay “ăn đứt “bất cứ nghệ sĩ nào. Kiều còn biết sáng tác âm nhạc, tên khúc đàn của nàng sáng tác ra là một “thiên bạc mệnh “nghe buồn thê thiết “não nhân”, làm cho lòng người sầu não, đau khổ. Các từ ngữ: sắc sảo, mặn mà, phần hơn, ghen, hờn, nghiêng nước nghiêng thành, đòi một, họa hai, vốn sẵn, pha nghề, đủ mùi, lầu bậc, ăn đứt, bạc mệnh, não nhân – tạo nên một hệ thống ngôn ngữ cực tả tài sắc và hé lộ dự báo số phận bạc mệnh của Kiều, như ca dao lưu truyền:

Một vừa hai phải ai ơi!

Tài tình chi lắm cho trời đất ghen.

Bốn câu cuối đoạn nói về đức hạnh hai ả tố nga;: Tuy là khách hồng quần đẹp thế, tài thế, lại “phong lưu rất mực”, đã tới tuần “cập kê “nhưng “ hai ả tố nga” đã và đang sống một cuộc đời nền nếp, gia giáo:

Êm đềm trướng rủ màn che,

Tường đông ong bướm đi về mặc ai.

Câu thơ “Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê”  là một câu thơ độc đáo về thanh điệu, về sử dụng phụ âm “x” (xuân xanh xấp xỉ), phụ âm “t” (tới tuần), phu âm”c-k” (cập kê) tạo nên âm điệu nhẹ nhàng, êm đềm của cuộc sống yên vui êm ấm của thiếu nữ phòng khuê.

Đoạn thơ nói về Chị em Thúy Kiều là một trong những đoạn thơ hay nhất, đẹp nhất trong Truyện Kiều được nhiều người yêu thích và thuộc. Ngôn ngữ thơ tinh luyện, giàu cảm xúc. Nét vẽ hàm súc, gợi cảm, nét vẽ nào cũng có thần. Các bịên pháp tu từ ẩn dụ, so sánh, nhân hóa được thi hào vận dụng thần tình tạo nên những vần thơ ước lệ mà trữ tình, đầy chất thơ. Hàm ẩn sau bức chân dung mĩ nhân là cả một tấm lòng quý mến trân trọng. Đó là nghệ thuật tả người điêu luyện của thi hào Nguyễn Du mà ta cảm nhận được.

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài làm 8

Đoạn trích Chị em Thúy Kiều nằm ở phần mở đầu tác phẩm gặp gỡ và đính ước giới thiệu gia cảnh của Thúy Kiều. Khi giới thiệu những người trong gia đình Kiều, tác giả tập trung tả tài sắc của chị em Thúy Kiều.

Giá trị nội dung

Giới thiệu khái quát vẻ đẹp của hai chị em

Chân dung của chị em Thúy Kiều và Thúy Vân được miêu tả bằng bút pháp ước lệ:

Đầu lòng hai ả Tố Nga,

Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân.

Mai cốt cách, tuyết tinh thần,

Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười

Nguyễn Du đã sử dụng điển cố văn học Trung Quốc (Tố Nga, mai cốt cách), đại từ nhân xưng (ả, chị em) và danh từ riêng (Thúy Kiều, Thúy Vân) để giới thiệu về vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều. Họ đúng là những cô gái đẹp: dáng người thanh tú như mai, tâm hồn phẩm hạnh trắng trong như tuyết. Biểu tượng mai, tuyết và truyền thống đó đã tôn vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều đạt đến độ toàn bích trong cách kiệm lời, cô đúc của tác giả. Bốn câu thơ mở đầu đã chuẩn bị cảm hứng và tạo tâm thế để người đọc đón nhận vẻ đẹp riêng của từng người. Thúy Vân – người con gái có vẻ đẹp phúc hậu, đoan trang.Thúy Vân được miêu tả với vẻ đẹp tươi trẻ, tràn đầy sức sống:

Vân xem trang trọng khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.

Hoa cười, ngọc thốt, đoan trang,

Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da.

Bốn dòng lục bát đã đặc tả nhan sắc của Thúy Vân. Nhờ vận dụng kết hợp nghệ thuật ước lệ, ẩn dụ, so sánh, thậm xưng với cách kết hợp các thành ngữ tiếng Việt (hoa cười ngọc thốt, da trắng tóc dài, tóc mây mày nguyệt), Nguvễn Du đã khắc họa tinh tế vẻ đẹp của Thúv Vân. Tác giả không tả cụ thể gương mặt, mái tóc, làn da của Thúy Vân như thế nào, nhưng bốn câu thơ đã hiện lên vẻ đẹp phúc hậu, đoan trang của Thúy Vân. Đặc biệt, việc sử dụng điển cố văn học Trung Quốc Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang Nguyễn Du đã chứng tỏ tài năng của mình khi muốn qua điển cố này báo hiệu một tiền đồ tươi sáng, một tương lai tốt đẹp, một cuộc sống yên ổn nhất định sẽ đến với Thúy Vân. Bên cạnh đó, việc sử dụng một số tính từ chỉ phong cách, hình thái con người (trang trọng, đoan trang) và nghệ thuật tiểu đối trong hai câu bát đã tô đậm hơn vẻ đẹp của Thúy Vân.

Thúy Kiều – người con gái tài sắc vẹn toàn

Đọc đoạn miêu tả Thúy Vân, ta có thể thấy được cái tài, cái khéo của Nguyễn Du trong việc sử dụng từ ngữ. Thế nhưng việc miêu tả Thúy Vân chỉ là bước đệm để tác giả tả Thúy Kiều theo bút pháp tả khách hình chủ (mượn khách tả chủ), vẻ đẹp đoan trang, phúc hậu của Thúy Vân ánh lên đậm nét trong chân dung Thúy Kiều:

Kiểu càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc, lại là phần hơn:

Làn thu thủy, nét xuân sơn,

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh.

Nếu Thúy Vân được tả nhiều bộ phận (khuôn mặt, lông mày, mái tóc, màu da) thì khi tả Thúy Kiều, Nguyên Du đã tập trung đặc tả đôi mắt đẹp (và lông mày) của nàng. Tác giả đã sử dụng nhiều hình ảnh trong trẻo, mĩ lệ của thiên nhiên dưới hình thức nghệ thuật ẩn dụ, so sánh, thậm xưng kết hợp với điển cố văn học Trung Quốc (Một hai nghiêng nước, nghiêng thành để biểu hiện vẻ đẹp đầy sức quyến rũ của Thúy Kiều. Tinh hoa của Thúy Kiều được bộc lộ từ đôi mắt đẹp tuyệt vời và vẻ đẹp ấy chỉ có thể so sánh với hai vẻ đẹp tiêu biểu của thiên nhiên là sơn (nét xuân sơn), thủy (làn thu thủy).

Bên cạnh vẻ đẹp hình thức, tác giả còn nhấn mạnh đến tài năng của Thúv Kiều. Điều này không hề có ở Thúy Vân. Nếu tả sắc, Nguyễn Du chi dùng bốn câu thơ, thì khi tả tài của Thúy Kiều tác giả đã dùng đến tám câu thơ. Rõ ràng, đây là phương diện, tác giả muốn nhấn mạnh và khắc sâu đối với nhân vật của mình. Thúy Kiều hiện lên là một người con gái tài sắc vẹn toàn:

Một hai nghiêng nước nghiêng thành

Sắc đành đòi một, tài đành họa hai.

Thông minh vốn sẵn tính trời,

Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.

Cung thương, lầu bậc ngũ âm,

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.

Khúc nhà tay lựa nên chương,

Một thiên “Bạc mệnh’’ lại càng não nhân.

Qua tám câu thơ miêu tả tài và mệnh của Thúy Kiều, ta thấy nàng là một cô gái giỏi cầm, kì, thi, họa, ca ngâm và rất thành thạo Hồ cầm. Tiếng đàn của nàng và bản đàn có tên là Bạc mệnh do Thúy Kiều sáng tác không chỉ chứng tỏ cái tài của nàng, mà còn như là điều dự báo một tương lai ảm đạm, bất hạnh, một cuộc sống bất ổn sẽ đến với Thúy Kiều. Ở Thúy Kiều, tài và mệnh đi đôi với nhau, và không chỉ khi tả tài mới bộc lộ, mà ngay cả khi tả nhan sắc của Kiều, Nguyễn Du cũng đã dự báo cho người đọc biết rõ điều này qua những từ như “ghen”, “hờn”,” nghiêng nước”, “ nghiêng thành”  đã tô đậm thêm sự bất an của nhan sắc và tài năng của Thúy Kiều.

Đoạn trích Chị em Thúy Kiền đã khắc họa được chân dung nhân vật có nhan sắc, tài hoa, phẩm cách đẹp đẽ. phong phú, toàn vẹn nhưng đằng sau đó là một số mệnh diễn tả những ý niệm triết học và thể hiện một cảm hứng nhân văn sâu sắc của nhà thơ họ Nguyễn.

Đặc sắc nghệ thuật

Đoạn trích Chị em Thúy Kiều là một mẫu mực của văn miêu tả, có giới thiệu chung, có tả riêng từng người từ tài, sắc đến đức hạnh. Ngôn ngữ cô đúc, lời thơ giàu chất xúc cảm. Các phép tu từ như nhân hóa, ẩn dụ, so sánh, tương phản được sử dụng một cách tài tình. Các từ loại như các danh từ, động từ, phó từ, được sử dụng mang giá trị biểu đạt và biểu cảm cụ thể. Các điển cố, những thi liệu văn học Trung Quốc được sử dụng thích đáng nên mặc dù sử dụng ngôn ngữ ước lệ, tượng trưng nhưng bức chân dung của chị em Thúy Kiều vẫn hiện lên một cách cụ thể, sinh dộng, hấp dẫn và lôi cuốn người đọc.

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài làm 9

Thơ ca Trung Quốc có câu: “Thi trung hữu họa”, “Thi trung hữu nhạc”. Đọc một câu thơ mà ta như đang nghe một bản đàn, khi du dương trầm bổng khi réo rắt. Một câu thơ cũng có thể là bức họa, vẽ trước mắt ta những khung cảnh và chân dung sống động. Những câu thơ của đại thi hào Nguyễn Du cũng như thế. Qua kiệt tác “Truyện Kiều”, đặc biệt với đoạn trích “Chị em Thúy Kiều”, tác giả đã tái hiện trước mắt ta những bức chân dung hoàn hảo, “thật hơn cả thật”.

Mượn cốt truyện “Kim Vân Kiều truyện” và bối cảnh năm Gia Tĩnh triều Minh của Trung Quốc, “Truyện Kiều” là sự phản ánh của Nguyễn Du về xã hội phong kiến Việt Nam những năm cuối thế kỉ XVIII- đầu thế kỉ XIX. Truyện kể về cuộc đời 15 năm lưu lạc đầy đau khổ tủi nhục của người con gái tài hoa tuyệt sắc Vương Thúy Kiều do bị các thế lực phong kiến bất công đày đọa. Đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” nằm ở phần đầu tác phẩm, là những bức chân dung tuyệt thế giai nhân của hai chị em, đồng thời còn dự cảm về số phận cuộc đời mỗi nhân vật.

Những câu thơ mở đầu với giọng điệu thư thái, ung dung:

“Đầu lòng hai ả tố nga,

Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân.

Mai cốt cách tuyết tinh thần,

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.”

Ấn tượng khái quát về hai cô con gái đầu lòng nhà họ Vương : họ đều là những người con gái đẹp. Với bút pháp ước lệ tượng trưng, lấy vẻ đẹp thiên nhiên để gợi vẻ đẹp con người: “Mai cốt cách, tuyết tinh thần”; Nguyễn Du đã khẳng định vẻ đẹp từ dáng vẻ, phẩm hạnh, tâm hồn của hai chị em. Họ có dáng vẻ thanh tao như mai, tâm hồn trắng trong như tuyết. Vẻ đẹp đạt đến độ “mười phân vẹn mười” nhưng vẫn không thể lẫn vào đâu. Ngay bốn câu đầu, ta đã thấy được tấm lòng trân trọng, ngợi ca của Nguyễn Du dành cho hai chị em.

Xem thêm:  Top 6 bài văn mẫu Nghị luận xã hội Thanh niên hiện nay cần trang bị những gì để hội nhập vào thế kỉ mới lớp 9 chọn lọc

Nhan sắc của Vân bắt đầu bằng giọng kể vừa khách quan, vừa như trò chuyện tạo mối giao cảm giữa người nói và người nghe mà cũng thật cô đúc:

“Vân xem trang trọng khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa cười ngọc thốt đoan trang,

Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.”

Khác với trật tự thông thường, Nguyễn Du đi vào tả em Vân trước: một vẻ đẹp quý phái: “trang trọng khác vời”. Những câu thơ sau gợi tả vẻ đẹp chi tiết của Vân. Vẻ đẹp của Vân được so sánh với những gì đẹp nhất, trong sáng nhất của thiên nhiên đất trời. Đó là “trăng, hoa, ngọc, mây, tuyết, …”. Chẳng thế mà Bác Hồ đã từng nói trong “Khán “Thiên gia thi” hữu cảm”:

“Cổ thi thiên ái thiên nhiên mỹ,

Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong;”

(“Thơ xưa nghiêng về yêu cảnh đẹp thiên nhiên,

Núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió”)

Nàng có khuôn mặt tròn đầy, rạng rỡ như trăng rằm, điểm trên đó là đôi lông mày sắc nét, miệng cười tươi thắm như hoa, tiếng nói trong như ngọc, làn tóc óng ả hơn mây, nước da trắng mịn như tuyết. Những tính từ đi kèm: “đầy đặn, nở nang, đoan trang” đặc biệt nhấn mạnh sự cao sang quý phải, hiền dịu, phúc hậu của Vân. Vẻ đẹp ấy đạt đến tuyệt đỉnh cái đẹp nhưng vẫn tạo sự hòa hợp với xung quanh, khiến cho “mây thua, tuyết nhường”- thiên nhiên cũng phải nhún nhường trước vẻ đẹp ấy. Đó chính là dự cảm về cuộc đời bình yên, suôn sẻ của nàng sau này.

Tả Thúy Vân như thế đã đẹp, đã hay, nhưng Thúy Kiều còn hơn thế:

”Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn”

Đó là hai phẩm chất của Kiều mà Vân không có hoặc có nhưng chưa trọn vẹn: “sắc sảo” là trí tuệ, là tài, là khả năng nhận thức nhanh nhạy; “tài” là cầm kì thi họa- bốn thú vui tao nhã luôn đủ. Còn “mặn mà” là tình, là sự đắm say, không vô tâm. Ý thức nhấn mạnh này không chỉ là dụng ý mà còn là thiện cảm nhà thơ. Thiện cảm này càng tăng lên theo cấp số bằng biện pháp điệp ý. “Càng” câu trước chưa đủ mà còn phải phân biệt “So bề tài sắc lại là phần hơn”.

Tác giả vẫn sử dụng những hình ảnh tượng trưng để gợi tả vẻ đẹp của Kiều:

“Làn thu thủy nét xuân sơn,

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

Một hai nghiêng nước nghiêng thành,

Sắc đành đòi một tài đành họa hai”

Đôi mắt trong suốt như không màu. Một đôi mắt biết khóc, biết cười, một tuổi trẻ đang bừng thức. Ánh mắt nàng trong sáng, long lanh, thăm thẳm như làn nước mùa thu. Đôi lông mày thanh tú, mềm mại như dáng núi mùa xuân. “Làn thu thủy”, nhất là “nét xuân sơn” là những vẻ đẹp khách quan, tự nó, nằm ngoài khả năng nắm bắt của nhà thơ. Không phải là “mày ngài mắt phượng” hay “mắt lá răm, lông mày lá liễu”, tự nó mang trong mình độ dài của thời gian, độ rộng của không gian. Đó thể hiện sự sắc sảo của một tuyệt thế giai nhân, một đôi mắt tinh đời, đôi mắt tinh người. Vẻ đẹp tuyệt mĩ ấy khiến cho: hoa ghen vì thua thắm, liễu hơn vì kém xanh. Trong quan niệm phong kiến xưa, thiên nhiên là vẻ đẹp chuẩn mực, vĩnh hằng, không gì có thể vượt qua. Hoa là biểu tượng cho vẻ đẹp tuyệt mĩ, tròn đầy, rực rỡ, liễu là hình ảnh của sự sống, của thanh xuân và vĩnh cửu. Nhưng đó không còn đúng với Kiều. Kiều đẹp hơn Vân, Kiều vượt xa v đẹp hoa liễu, Kiểu đẹp hơn tất cả vẻ đẹp trong đất trời. Vẻ đẹp ấy có sức lôi cuốn, mê hoặc khiến cho “nghiêng nước nghiêng thành”.

Kiều không chỉ vượt trội về nhan sắc mà nàng còn nổi bật về tài năng:

“Thông minh vốn sẵn tính trời,

Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.

Cung thương làu bậc ngũ âm,

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một chương.”

Cầm, kì, thi, họa Kiều đều giỏi cả nhưng có lẽ tài đàn là nổi bật nhất: khi thì thuần thục (làu), lúc thì nổi bật (ăn đứt) một tài năng thiên phú (khúc nhà) nhất là với cung bạc mệnh. Bậc quốc sắc là Thúy Kiều, tất cả cảm hứng ngợi ca hội tụ ở bốn yếu tố: sắc- tài- tính- mệnh. Duy trong văn học Việt Nam, trong cuộc đời chỉ có một Vương Thúy Kiều  tuyệt mĩ như thế. Người ta thường nói cuộc đời Kiều lắm truân chuyên vì: “Hoa ghe thua thắm, liễu hờn kém xanh” vì vốn thói đời là:

“Đã cho lấy kiếp hồng nhan

Làm cho, cho hại, cho tàn, cho cân”

Nhưng thực ra, tiếng đàn mới làm cho cuộc đời nàng đau đớn. Tiếng đàn ấy đi cùng nàng suốt 15 năm lưu lạc, đi hết cuộc đời. Vì thế mà hai trăm năm sau, trong “Kính gửi cụ Nguyễn Du”, Tố Hữu mới viết rằng:

“Tiếng đàn xưa đứt ngang dây

Hai trăm năm lại càng say lòng người”

Bốn câu kết trở về với trạng thái thong dong:

“Phong lưu rất mực hồng quần,

Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.

Êm đềm trướng rủ màn che,

Tường đông ong bướm đi về mặc ai.”

Đó là một cuộc sống phong lưu, êm đềm. Dù rất đẹp và đén tuổi lấy chồng nhưng hai chị em rất nề nếp gia phong mặc cho bên ngoài “tường đông ong bướm đi về mặc ai”.

Như vậy, Nguyễn Du đã khắc họa thành công chân dung nhân vật qua bút pháp ước lệ tượng trưng, họa vân hiển nguyệt, sử dụng những điển cố và biện pháp tu từ đặc sắc. Đặc biệt là nghệ thuật miêu tả chân dung mà dự cảm về số phận và cuộc đời nhân vật. Qua đó, vẻ đẹp hài hòa, tuyệt mĩ của hai chị em, đặc biệt là Thúy Kiều hiện lên thật chân thực và sinh động. Cùng với Nguyễn Dữ, Hồ Xuân Hương, Đoàn Thị Điểm, Đặng Trần Côn,… Nguyễn Du đã góp thêm tiếng nói nhân đạo, tiến bộ vào nền văn học giai đoạn cuối thế kỉ XVIII- đầu thế kỉ XIX. Đó mới biết “Tố Như Tử dụng tâm đã khổ, tự sự đã khéo, tả cảnh đã hệt, đàm tình đã thiết, nếu không phải có con mắt trong thấu sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt cả nghìn đời, thì tài nào có cái bút lực ấy” (Mộng Liên Đường Chủ Nhân).

Vẻ đẹp của nhân vật trong đoạn trích nói riêng và trong “Truyện Kiều” nói riêng đã và sẽ còn sức sống, hấp dẫn bạn đọc muôn đời. Để rồi, một lúc mượn lời Tố Hữu để cất lên:

“Tiếng thơ ai động đất trời

Nghe như non nước vọng lời ngàn thu

Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du

Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày”

phan tich cam nhan doan trich chi em thuy kieu 1 - Top 10 bài văn mẫu Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều lớp 9 chọn lọc

Bài văn hay Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều

Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều – Bài làm 10

Về mặt nghệ thuật, văn học trung đại – kể cả truyện văn xuôi và truyện thơ – thường ít miêu tả chân dung. Chẳng hạn tả Vũ Thị Thiết trong Chuyện người con gái Nam Xương (Truyền kì mạn lục), Nguyễn Dữ chỉ phác hoạ sơ sài “Tính đã thuỳ mị, nết na, lại thêm tư dung tốt” – nghĩa là được cả nết lẫn người. Thanh Tâm Tài Nhân – tác giả của Kim Vân Kiều truyện (Trung Quốc), tuy có sáng tạo hơn ở chỗ : không kể bằng ngôn từ của tác giả mà thông qua nhân vật, ở dây là nhân vật Kim Trọng để thấy những nét nổi bật vé hai cô gái họ Vương : “Thuý Kiều mày nhỏ mà dài, mắt trong mà sáng, mạo như trăng thu, sắc tựa hoa dào. Còn Thuý Vân thì tinh thần tĩnh chính, dung mạo đoan trang, có một phong thái riêng khó mô tả”.

Tiếp thu, có nghĩa là kế thừa và sáng tạo – kể cả sáng tạo từ một nguyên mẫu của người xưa – Nguyễn Du có một cách làm khác trên những phương hướng làm cho nghệ thuật gần với cuộc đời hơn, cái đẹp gần với cái thực hơn, do dó mà sức sống của nghệ thuật dồi dào, mạnh mẽ hơn. Sự hấp dẫn dối với người đọc vì thế được tăng cường đáng kể. Nói như vậy không có nghĩa la trong văn kể chuyện của Nguyễn Du không còn những vướng cản, những hàng rào, những khuôn mẫu. Chẳng hạn ngay trong trích đoạn này, cách kể của nhà thơ cứ như theo một dàn ý, lớp lang được săp đặt từ đầu : giới thiệu chung trước, Kiều và Vân tả sau. Sau khi đã miêu tả cụ thể từng người, nhà thơ gộp lại như một kết luận. Đó là nhìn về tổng thể. Nhưng trong cái khối tổng thể ấy, ngòi bút nhà thơ có sự bứt phá và có thể nói ông đã thành công, những thành công rất dáng ghi nhận trong một thời văn chương bùng phát.

Trước khi đi vào phân tích từng phần, nếu cần có một nhận xét chung thì nhận xét đó là: hai mươi bốn câu thơ tả người, tả vẻ đẹp người đặt trong tổng thể Truyện Kiều như một kết cấu riêng rất hoàn chỉnh, hài hoà, đăng đối. Trong dó có cả cái chung (bốn câu đầu và bốn câu cuối), có cả cái riêng (mười sáu câu giữa). Riêng về cái chung, cách miêu tả sự hài hoà đăng đối không chỉ biểu hiện ớ trạng thái cân bằng về số lượng câu, mà cái chính là ở giọng điệu của người kể. Ngay trong giọng điệu, nếu bốn câu đầu có tính chất phẩm bình thì bốn câu kết như là một sự khép mờ. Và dù phẩm bình hay khép mở, giọng thơ vẫn thư thái, thong dong:

Đầu lòng hai ả tố nga

Hai câu thơ dầu mang sắc thái trung tính, chưa mảy may có một nhận xét gì. Sự ra dời của hai cô không có gì khác thường đặc biệt cả. Nhưng đến hai câu sau đó, giọng thơ đã có sự chuyển đổi, giai điệu thơ đã khác: một câu thơ hai nhịp (câu ba): “Mai cốt cách / tuyết tinh thần” giống như một ấn tượng, một cái gì thật khó nói, khó quên. Nhịp 3/3 thay cho nhịp đôi thường lệ, riêng âm điệu thơ với ba thanh trắc liền nhau (cốt, cách, tuyết) trong đó chí một từ bắt buộc (tuyết) phái là thanh trắc, diễn tả một thái độ phẩm bình, một ngợi khen hiếm thấy. Sức ám ảnh của thư bắt đầu. Nó tạo được sự chú ý. Sự chú ý này trên hai cấp độ : đó là những vẻ đẹp khác nhau, và cả hai đều hoàn mĩ (“Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười”), đó còn là vẻ đẹp “tinh thần” trong tổng hoà của “cốt cách” – cả hình thức lẫn nội dung. Riêng cấp độ thứ hai còn là sự chỉ dẫn của nhà thơ trong quá trình khám phá vẻ đẹp của hai cô gái về sau.

Nhan sắc của Vân bắt đầu bằng một giọng kể vừa khách quan, vừa như trò chuyện tạo mối giao cảm giữa người nói với người nghe, mà thật là cô đúc :

Vân xem trang trọng khác vời

Từ “xem” xen vào câu kể đã để lại một dấu ấn chủ quan của người kể. Nhưng nhan sắc của Thuý Vân đến độ “khác vời” thì đã là dấu ấn chủ quan lại càng rõ rệt hơn. Hai chữ “khác vời” tương dương với cụm từ “tuyệt vời” (“Cánh hồng bay bổng tuyệt vời”). “Khác vời” là cái đẹp khó lòng nói hết, cái đẹp của nhan sắc, và cả cái đẹp ở ngoài nhan sắc. Bản thân nó là một bài thơ mà ý nghĩa không chí ở trong lời. Tuy nhiên, để cụ thể hoá cũng đồng thời để cá biệt hoá vẻ đẹp của Thuý Vân, phải đọc tiếp những câu sau đó. Có nhiều người khi phân tích ba câu thơ tiếp đó thường chỉ chú ý đến : khuôn trăng, nét ngài, hoa cười, ngọc thốt nghĩa là những ngữ danh từ ước lệ mà ít quan tâm hơn đến những vị ngữ kèm theo, như: đầy đặn, nở nang, đoan trang. Theo chúng tôi hiểu, khuôn trăng chỉ khuôn mặt, nét ngài chỉ lông mày, hoa chỉ nụ cười, ngọc chi tiếng nói đã cách điệu lên theo mô thức có sẵn của thơ xưa để từ đó tránh đi những suy diễn quá xa và không đáng có. Ví dụ “khuôn trăng” được giải thích là khuôn mặt tròn trịa (?), lông mày sắc nét, đậm như con ngài (?), tóc đen óng nhẹ hơn mây (?)… giải thích như thế chẳng những không đúng mà còn hạ thấp nhan sắc của Thuý Vân, nó đi vào khuynh hướng dung tục, tầm thường hoá, không trung thành với vẻ thanh cao, trong trắng như “tuyết” trong tinh thần của vẻ đẹp ấy. Chẳng hạn như nếu hiểu “mày ngài” là lông mày đẹp thì đó lại là cái vẻ đẹp của ngilời võ tướng như Từ Hải “Râu hùm, hàm én, mày ngài”. Khôi phục lại ba vị ngữ đã nói ở trên, chúng tôi muốn nhấn mạnh vào cách hiểu sau đây: nhà thơ muốn chắt lọc vẻ đẹp của Thuý Vân ở khía cạnh hài hoà, dung hoà giữa dung nhan và dức hạnh. Nhan sắc làm tươi tắn cho đức hạnh (để không là khổ hạnh), ngược lại: đức hạnh làm cho nhan sắc trở nên thuỳ mị nết na. Nét độc dáo của Thuý Vân nằm trên đường ranh giới ấy để thống nhất một cách tuyệt đối hai khía cạnh rất khó gặp nhau. Trong vở kịch Ham-lét của Sếch-xpia, trong tâm trạng giả điên, Ham-lét đã nói với Ô-phê-li-a bằng một càu rất “tỉnh”, về cái nghịch lí vừa nêu : “Nếu cô vừa là người đức hạnh lại vừa nhan sắc, thì đức hạnh làm sao có thể nói chuyên được với nhan sắc của cô ?”. Thực hiện sự thống nhất này là khó, thậm chí là rất khó khi nhà thơ thoát ra ngoài mô hình cồng thức mà vẫn tả chân thực khá tỉ mỉ, chi tiết vẻ đẹp tinh thần của một nhan sắc trời cho. Toả ra đâu đây một thứ hương thơm dịu dàng, tinh khiết từ cái dáng vẻ phúc hậu, hiền thục của Thuý Vân. vẻ dẹp ấy rất đáng dê’ “Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da”. Trước vẻ đẹp của Thuý Vân, thiên nhiên là mây, tuyết cũng nể vì, cảm mến.

Tả Thuý Vân như thế là đã đẹp, đã hay, kết thúc như thế là gọn. Nhưng trong mối liên kết của mạch thơ, người kể chuyện như lấy được dà để tôn vinh một nhân vật thứ hai tiếp nối : “Kiều càng sắc sảo mặn mà”. Đó là hai phẩm chất của Thuý Kiều mà Thuý Vân chưa có hoặc có nhưng chưa trọn vẹn : tài và sắc. “Sắc sảo” là trí tuệ, là tài, là khả năng nhận thức nhanh nhạy, thông minh và ứng xử linh hoạt, kịp thời. Tài còn là cầm kì thi hoạ, bốn thú vui tao nhã mà nàng có đủ. Còn “mặn mà” là tình, là sự nồng nàn, say đắm không nhạt nhẽo, vô tâm. Ý thức nhấn mạnh này là dụng công nghệ thuật đã dành (chẳng hạn như tả Thuý Vân trước để đối chiếu), mà còn là thiện cảm của nhà thơ. Thiện cảm này lăng theo cấp số bằng biện pháp điệp ý. “Càng” ở câu trước đã là hơn, nhưng hình như chưa đủ. Cần phải hai năm rõ mười “So bề tài sắc lại là phần hơn”. Nhưng “tài sắc” – sự lặp ý bè đôi so với “sắc sảo, mặn mà” là không hoàn toàn trùng khít.

Thật ra, tả tài sắc Thuý Kiều, Nguyễn Du vẫn dựa vào mô phỏng, lấy thiên nhiên làm chuẩn mực để miêu tả con người. Tả Thuý Vân cũng thế. Chỉ có điều: đó là hai vùng thiên nhiên khác. Nếu thiên nhiên dùng để tả Vân là một thiên nhiên viên mãn, ổn định, tròn đầy, thì khi tả Thuý Kiều thiên nhiên sống động hơn, biến hoá hơn. Ấy là chưa nóị cách đặc tả, khắc hoạ có trọng tâm hơn, tập trung vào một nét bao trùm: đôi mắt.

Làn thu thuỷ nét xuân sơn,

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

Đúng là đôi mắt và lông mày, một đôi mắt trong suốt như không màu, một đôi mắt biết khóc, biết cười, một tuổi trẻ tiềm năng đang bừng thức. Nhan sắc ấy không chỉ là nhan sắc, nó đã hoá linh hồn. Khi tả Vân, nhà thơ nói “Vân xem trang trọng khác vời”, ấy là cảm nhận chủ quan. Còn “làn thu thuỷ” nhất là “nét xuân sơn” thì vẻ đẹp đến đây là khách quan, tự nó, nằm ngoài khả năng nắm bắt của nhà thơ. vẻ đẹp ở Kiều nhìn chung là vẻ đẹp vượt ngưỡng, không một khuôn mẫu nào có thể ôm trùm – kể cả thiên nhiên, một tiêu chí tối đa cho vẻ đẹp con người của vãn chương trung đại.

Tuyệt đối hoá nhan sắc của nhân vật là một cách làm không dễ. Để thuyết phục, để người ta có thể chấp nhận, có một con đường “mềm hoá” mà thi sĩ đã tìm ra : “Sắc đành đòi một tài đành hoạ hai”. Nghĩa là trong sự toàn bích đã có sự hơn thua. Nói tài thua sắc không có nghĩa là tài thường hay “tài hèn”. Thua là so với nhan sắc, chứ còn tài ấy cũng rất hiếm hoi trong thiên hạ.

Thông minh vốn sẵn tính trời,

Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm

Trong bốn cái tài ấy, có lẽ tài đàn của Kiều là nổi bật. Bởi vì vẫn quen thuộc những động thái tư duy từ khái quát đến cụ thể. Nhưng đến cái cụ thể thì thơ hoạ, hát xướng được dồn chung lại thành một câu. Còn tài đàn sau đó cần đến bốn câu. Và trong bốn câu ấy, câu nào cũng nói đến một bậc kì tài. Khi thì thuần phục (làu), lúc thì nổi bật (ăn đứt) một tài năng trời phú (khúc nhà) nhất là với cung bạc mệnh, “Một thiên bạc mệnh lại càng não nhân”. Người ta thường nói đến vẻ đẹp số phận của nàng Kiều vì “Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh”. Không chi vì thiên nhiên giận hờn, ghen tức, mà Kiều cũng như thế:

Đã cho lấy kiếp hồng nhan

Lam cho, cho hại, cho tàn, cho cân.

Nhưng nếu xét cho cùng, tiếng đàn mới làm cho đời nàng đau đớn. Rồi tiếng đàn ấy cũng đi suốt mười lăm năm lưu lạc, đi hết cuộc đời. Không phải ngẫu nhiên mà hơn hai trăm năm sau, Tố Hữu nhớ Nguyễn Du là nhớ tiếng đàn ấy:

Tiếng đàn xưa đứt ngang dây

Hai trăm năm lại càng say lòng người.

(Kính gửi cụ Nguyễn Du)

Nhưng, tất cả là câu chuyện về sau. Còn lúc này, ở những trang đầu của cuộc đời hai chị em chưa có một vệt mực nào giây vào, nó còn tinh nguyên, thanh sạch. Bốn câu kết đoạn trở về trạng thái thong dong : “Phong lưu rất mực hồng quần”, “Êm đềm trướng rủ màn che”… nghĩa là gần giống bon câu đầu đoạn. Nhưng như trên đã nói: nếu bốn câu đầu là phẩm bình, nhận xét thì bốn câu cuối có tính chất khép mớ câu chuyện. Đoạn thơ đóng lại mà vẫn có một cái gì đó không yên. “Xuân xanh xấp xỉ…” phải chăng là chút thoáng hồi hộp, dợi chờ, một cái gì đang tới phía ngoài kia, phía “Tường đông ong bướm di về mặc ai” mà những cô gái “màn che”, “trướng rủ” chưa mấy bận tâm thao thức?

Trên đây là những bài văn mẫu Phân tích cảm nhận về đoạn trích Chị em Thúy Kiều lớp 9 hay nhất. Thông qua các bài văn mẫu trên đây hi vọng các em đã nắm được cách làm bài và có thể tự làm bài văn phân tích của riêng mình.

Thu Thủy

Check Also

bai viet so 4 lop 10 de 3 thuyet minh ve mot kinh nghiem hoc van hoac lam van e1584264850645 310x165 - Top 10 bài văn mẫu Bài viết số 4 lớp 10 đề 3 Thuyết minh về một kinh nghiệm học văn hoặc làm văn lớp 10 chọn lọc

Top 10 bài văn mẫu Bài viết số 4 lớp 10 đề 3 Thuyết minh về một kinh nghiệm học văn hoặc làm văn lớp 10 chọn lọc

Hướng dẫn làm bài văn mẫu Bài viết số 4 lớp 10 đề 3 Thuyết …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *